Pluralizm w związkach zawodowych funkcjonariuszy!

Jakby nie patrzeć, rządzący dokonali podziału ruchu związkowego w służbach mundurowych! W dniu 6 sierpnia 2019 roku Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę wprowadzającą do służb mundurowych, podległych pod MSWiA i Ministerstwo Sprawiedliwości, pluralizm związkowy, dający możliwość tworzenia i funkcjonowania w służbach więcej, niż jednego związku zawodowego funkcjonariuszy!

Po przełomie ustrojowym w roku 1989 w służbach mundurowych (poza wojskiem) obowiązywał monopol związkowy funkcjonariuszy w poszczególnych służbach zapisany w ustawach dotyczących ich pragmatyki (nie dotyczyło to Straży Pożarnej, gdzie idea pluralizmu związkowego została wprowadzona wcześniej).  Po objęciu rządów przez „dobrą zmianę” pomysł wprowadzenia do służb pluralizmu związkowego zaczął się powoli materializować, w miarę jak związki zawodowe funkcjonariuszy, skupione w Federacji Związków Zawodowych Służb Mundurowych, integrowały się coraz bardziej w obronie praw funkcjonariuszy.  Przełom nastąpił późną jesienią 2018 roku po zawarciu przez NSZZP porozumienia z ówczesnym Ministrem SWiA, Joachimem  Brudzińskim, kończącego długotrwały spór o sprawy płacowe i zmiany sposobu naliczania nadgodzin, o 100% wynagrodzenia za L4 dla funkcjonariuszy z „pierwszej linii” i o postulat odstąpienia od wymogu 55 lat życia przy nabywaniu praw emerytalnych. Jak pisały wówczas niektóre media, był to kompromis wymuszony zbliżającymi się obchodami Święta Niepodległości w dniu 11 listopada, w tym Marszem Niepodległości organizowanym przez środowiska prawicowe, i spodziewanymi w związku z tym zagrożeniami dla porządku publicznego.

W sprawę wprowadzenia pluralizmu do służb aktywnie włączyła się centrala „Solidarności” na czele z jej przewodniczącym Piotrem Dudą, a następnie służby Prezydenta RP Andrzeja Dudy wystąpiły w jego imieniu z inicjatywą ustawodawczą w tej kwestii. Jak można było się spodziewać związki zawodowe funkcjonariuszy były przeciwne tej inicjatywie i próbowały na drodze merytorycznej nie dopuścić do wprowadzenia pluralizmu do służb. Niestety opracowania ekspertów prawnych i wystąpienia liderów związkowych podczas obrad w komisjach sejmowych i senackich, zawierające wiele ważnych argumentów na rzecz utrzymania dotychczasowych rozwiązań, nie zostały w ogóle uwzględnione i ustawa wprowadzająca pluralizm została uchwalona. Poniżej zamieszczamy linki do ciekawych wystąpień związkowców mundurowych w tej sprawie podczas procedowania ustawy w Sejmie i Senacie oraz artykułów prasowych opisujących tło polityczne inicjatywy.

Dlaczego o tym piszemy? Z analiz projektu ustawy opracowanych przez poszczególne związki zawodowe funkcjonariuszy służb mundurowych wynika, że idea pluralizmu związkowego może być wykorzystana do podziałów wśród funkcjonariuszy, co umożliwi władzy rozgrywanie jednych związków przeciwko drugim. Obrona praw funkcjonariuszy, w tym spraw płacowych, warunków służby i praw emerytalno-rentowych będzie wówczas utrudniona. Otóż niektóre związki zawodowe funkcjonariuszy (np. Straży Granicznej czy Policji) grupują w swoich strukturach nie tylko funkcjonariuszy i pracowników, ale też emerytów i rencistów mundurowych tych służb. Nasz Związek (obok kilku innych stowarzyszeń) grupuje jako odrębne stowarzyszenie emerytów i rencistów służb granicznych, w tym b. WOP i SG, a także uprawnionych wg Statutu członków ich rodzin. Podobna sytuacja występuje w środowisku policyjnym, gdzie część emerytów jest członkami NSZZP, a większość należy do SERP-u i kilku innych stowarzyszeń emerytów policyjnych. Dotychczas wszystkie te stowarzyszenia współpracowały ze sobą (najczęściej w ramach Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP), a także ze związkami zawodowymi funkcjonariuszy poszczególnych służb, broniąc uprawnień emerytalnych i rentowych b. funkcjonariuszy. Nowe związki zawodowe funkcjonariuszy, które powstaną w służbach najprawdopodobniej pod auspicjami „Solidarności”, również będą chciały zrzeszać w swoich szeregach nie tylko funkcjonariuszy, ale też emerytów i rencistów tych służb. Nie byłoby w tym nic dziwnego pod warunkiem, że idea obrony i ochrony praw emerytów i rencistów mundurowych będzie jednakowo ważna dla wszystkich związków zawodowych i stowarzyszeń emerytów, a współpraca w tej dziedzinie będzie przebiegała bez zakłóceń i podtekstów politycznych. Mamy obawy (głosy niepokoju słychać w środowiskach emerytów i rencistów mundurowych), czy nowo powstające związki zawodowe funkcjonariuszy będą apolityczne w swoich poczynaniach i nie doprowadzą do kolejnych podziałów nie tylko w służbach, ale też wśród emerytów, np. na tych zaczynających  służbę jeszcze w czasach PRL i tych po przełomie ustrojowym. Być może jest to pytanie przedwczesne, bo na bazie pluralizmu związkowego jeszcze żaden nowy związek zawodowy funkcjonariuszy wśród służb nie powstał, niemniej jednak środowisko nasze, mając w pamięci zaangażowanie polityczne „Solidarności” na rzecz „dobrej zmiany” oraz przejawianą inicjatywę na rzecz wprowadzenia pluralizmu związkowego w służbach, takie obawy wyraża. Oby się one nie ziściły!

Rzecznik ZEiRSG

Jerzy JANKOWSKI

2019_07_03_Stanowisko-FZZZ-SM_ws.-pluralizmu-związkowego

Stenogram_z_wystąpienia_D_Gardias_-u_-Prezydenta_11.07.2019.-1

Pluralizm związkowy w mediach.

Sejm za pluralizmem w służbach mundurowych

Kto za? Kto przeciw? Kto się wstrzymał?

„My państwa prosimy, abyście nas posłuchali, a nie tylko wysłuchali”

Infosecurity24: Prezydent podpisał ustawę w sprawie pluralizmu związkowego w służbach

Rafał Jankowski dla Gazety Prawnej: Moim zdaniem w ustawie chodzi jedynie o osłabienie bardzo silnego NSZZ Policjantów i związków innych służb mundurowych